Slechte koolhydraten of slechte reputatie?

Koolhydraten … ze zijn er in allerlei soorten en maten. Je hebt snelle koolhydraten en langzame, verteerbare koolhydraten en onverteerbare, enkelvoudige, samengestelde, eenvoudige of juist complexe koolhydraten. Je ziet door de bomen amper het bos. Hoeveel verschillen er ook zouden zijn, één ding hebben al die koolhydraatvarianten gemeen: een slechte reputatie.

Om het woord koolhydraten hangt een negatieve vibe. Bepaalde diëten bannen koolhydraten zelfs helemaal uit, zo slecht zouden ze zijn. Maar is dat wel terecht? Het antwoord luidt: nee! Vergeet die wirwar aan ingewikkelde koolhydraattermen, laat je niet gek maken door slecht geïnformeerde media, maar onthoud één ding: koolhydraten zijn niet ongezond, slecht of gevaarlijk: ze zijn juist een onmisbare energiebron voor je lijf.

Je hersenen hebben koolhydraten nodig

Eigenlijk kun je de verschillende soorten koolhydraten onderverdelen in twee categorieën: goede en minder goede. Koolhydraten zitten in allerlei voedingsmiddelen. Je vindt ze in pasta, groenten, brood, rijst, fruit en melk, maar ook in snoep, koek, chips en frisdrank. Koolhydraten geven de energie de je nodig hebt om te kunnen denken, praten, bewegen … Je hersenen hebben koolhydraten dus gewoon keihard nodig. Krijg je er te weinig binnen, dan gebruikt je lichaam spiereiwit als brandstof. En daar kun je aardig last van krijgen. Je kunt bijvoorbeeld sneller vermoeid raken, het sneller koud of een zeurende hoofdpijn krijgen of je zelfs neerslachtig gaan voelen.

Daarom adviseert de Gezondheidsraad volwassenen om 40 tot 70% van alle calorieën uit koolhydraten te halen, gebaseerd op je energieverbruik. Heb je weinig gedaan en dus ook weinig calorieën verbrand, is 40% voldoende. Maar heb je gesport, een flink stuk gewandeld of aardig wat fietskilometers gemaakt, dan heeft je lijf meer nodig en tik je die 70% aan.

Donker van kleur, licht van gewicht

Maar de belangrijkste vraag blijft wat nu goede en wat minder goede koolhydraten zijn. Simpel: donkergekleurd is beter. Dus roggenbrood, volkorenbrood, zilvervliesrijst, volkorenpasta en -couscous hebben allemaal een flinke streep voor op hun lichtere alternatieven. Waarom precies? De donkere producten bevatten allerlei vezels die in de lichte variant niet of nauwelijks aanwezig zijn. Juist deze vezels zijn zo enorm belangrijk voor je gezondheid. Dat is niet alleen mijn mening, maar de conclusie van een recent onderzoek van de World Health Organization (WHO). Eet je veel voedingsvezels, dan verlaag je het risico op chronische aandoeningen als hart- en vaatziektes, diabetes type 2 en kanker. Voedingsvezels verlagen zelfs het risico op vroegtijdig overlijden. Allemaal bijzonder mooie eigenschappen.

Nog een mooie eigenschap van die ‘donkere’ voedingsvezels: je komt er geen grammetje van aan! Tenminste, als je zoveel mogelijk goede koolhydraten gebruikt en oplet waar je het mee combineert. Een donkere boterham met banaan, pindakaas, suikervrije jam, stroop zonder toegevoegde suiker, aardbeien of kipfilet, een avondmaaltje met volkorenpasta en een lekkere saus zonder suiker of vette ingrediënten: je kunt er zonder schuldgevoel van genieten. Maar zorg wel dat je lichaamsbeweging en voedselinname met elkaar in balans zijn. Maar daarover meer in een volgend blog! Mocht je meer informatie willen over koolhydraten, neem dan eens contact op met onze voedingscoach in Eindhoven.