Is vers vruchtensap wel gezond?

Als je naar de schappen van de supermarkt kijkt, drinken we grote hoeveelheden vruchtensap en/of smoothies. Geïnspireerd door beroemdheden hebben we het thuis sap maken omarmd. Retailers melden een bloeiende verkoop van sapmachines, waaronder machines van de nieuwe generatie die beweren sap gezonder te maken door meer voedingsstoffen en vezels vast te houden. Ondertussen zie je het ene na het andere recept voor regenboogkleurige drankjes voorbijkomen op websites en blogs die ons vertellen hoe wij met vruchtensap onze gezondheid kunnen verbeteren.

En toch hebben vooraanstaande gezondheidsexperts en gezondheidsinstanties, zoals bijvoorbeeld het Diabetes Fonds, de gezonde effecten van vruchtensap in twijfel getrokken.
Waarom is er zoveel bezorgdheid over vruchtensappen en smoothies?

Weinig vezels

Allereerst het gebrek aan vezels. Sap maakt de suikers in fruit vrij en verwijdert de onoplosbare vezels. De meeste suiker in fruit is fructose, dat alleen door de lever kan worden verwerkt. Een kleine hoeveelheid fructose, bijvoorbeeld in een appel, schaadt ons niet omdat we het samen met de vezels consumeren. Vezels beschermen ons tegen de effecten van fructose door de opname ervan te vertragen en geeft ons ook een vol gevoel. Vruchtensap wordt daarentegen, zoals alle suikerhoudende dranken, onmiddellijk opgenomen omdat de vezels zijn verwijderd.
Sommige deskundigen zeggen dat het drinken van fructose in vloeibare vorm de lever ervan weerhoudt zijn werk goed te doen, wat verband houdt met een reeks gezondheidsproblemen, waaronder obesitas, diabetes type 2 en verhoogde vetproductie, ook in de lever zelf.

Experts beweren ook dat fructose onze hersenen voor de gek houdt door deze een signaal af te geven dat we nog steeds honger hebben – waardoor we te veel eten – en dat het verslavend is, waardoor we naar meer hunkeren.

Grotere kans op overgewicht en diabetes type 2

Ten tweede, wie veel vruchtensap drinkt heeft door het hoge suikergehalte een grotere kans op overgewicht en diabetes type 2.

Wat veel mensen niet weten is dat vruchtensap (vruchtensaplijst diabetesfonds) vaak evenveel suiker bevat als frisdrank. Een glas sinaasappelsap (200 ml) uit pak bevat 19 gram suiker. Omdat 1 suikerklontje ongeveer 4 gram suiker bevat, zou dat dus neerkomen op bijna 5 suikerklontjes. Een glas appelsap uit pak is nog zoeter: 21 gram. Vruchtensap banaan/sinaasappel (1/2 flesje 250 gram): 27,5 gram.

Je kunt je denk ik wel voorstellen wat dit met jouw bloedsuikerspiegel doet. Die krijgt in een zeer korte tijd een enorme piek. Deze pieken worden opgevangen door de alvleesklier die de suikerspiegel reguleert met insuline. Te veel pieken kan de alvleesklier uitputten, waardoor er minder insuline wordt aangemaakt. Dit kan dan leiden tot diabetes type 2.

Is een stuk fruit eten beter dan het drinken van fruitsap?

Ja! Hele vruchten zorgen voor vezels via de schil en het vruchtvlees. Van vezels is aangetoond dat ze het risico op darmkanker verlagen, het cholesterol verlagen en de bloeddruk helpen beheersen.
Voor het eten van hele vruchten is ook meer tijd nodig, waardoor de calorie-inname langzamer wordt, wat het risico op obesitas kan verminderen. Ten slotte bevat vruchtensap meer geconcentreerde suikers en calorieën in vergelijking met een heel stuk fruit.

Bewust genieten

Je kunt zo nu en dan best genieten van een lekkere vruchtensap of smoothie. Deze dranken zijn echter nooit een alternatief voor het eten van groente of fruit.